Bài chia sẻ trong Thánh Lễ Tạ Ơn
dịp Hành Hương kính Đức Hằng Cứu Giúp
thứ hai ngày 27.7.2026
tại cộng đoàn DCCT Bãi Dâu, Vũng Tàu
chủ đề
ĐỨC TRINH NỮ MARIA LÀ MẸ ĐẤNG CỨU THẾ
Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,
Có một điều thật đặc biệt trong đời sống của Hội Thánh là mỗi khi nói về Đức Maria, Hội Thánh luôn nói trong tương quan với Chúa Giêsu. Hội Thánh không bao giờ tách Đức Mẹ ra khỏi Chúa Kitô, cũng không bao giờ đặt Mẹ song song với Chúa Kitô. Mọi đặc ân của Đức Maria đều bắt nguồn từ Chúa Giêsu và đều quy hướng về Chúa Giêsu.
Chính vì thế, trong rất nhiều tước hiệu cao quý mà Hội Thánh dành cho Đức Maria, tước hiệu “Mẹ Đấng Cứu Thế” có lẽ là một trong những tước hiệu diễn tả rõ căn tính và sứ mạng của Mẹ. Đức Maria cao trọng không phải vì Mẹ có quyền năng riêng, nhưng vì Mẹ đã cưu mang, sinh hạ và trao ban cho nhân loại chính Đấng Cứu Thế. Mẹ không phải là ánh sáng, nhưng là người đã mang Ánh Sáng đến cho thế gian. Mẹ không phải là Đấng Cứu Độ, nhưng là Mẹ của Đấng Cứu Độ.
Bài đọc 1 sách ngôn sứ Isaia hôm nay đưa chúng ta trở về với niềm hy vọng lớn lao của dân Israel. Đó là thời kỳ dân Chúa đang chìm trong bóng tối của chiến tranh, áp bức và lưu đày. Họ tưởng như Thiên Chúa đã bỏ quên mình. Nhưng chính giữa lúc đêm đen ấy, Thiên Chúa lại hứa ban một ánh sáng huy hoàng: “Dân đang lần bước giữa tối tăm đã thấy một ánh sáng huy hoàng; đám người sống trong vùng bóng tối, nay được ánh sáng bừng lên chiếu rọi.” Thật kỳ diệu, ánh sáng ấy không đến từ một đạo quân hùng mạnh, không đến từ một vị vua chiến thắng, cũng không đến từ một cuộc cách mạng làm thay đổi lịch sử bằng sức mạnh quân sự. Thiên Chúa chọn một con đường mà con người không bao giờ nghĩ tới. Ngôn sứ Isaia nói: “Một trẻ thơ đã chào đời để cứu ta, một người con đã được ban tặng cho ta.” Một trẻ thơ! Chỉ một trẻ thơ mà thôi.
Điều ấy cho thấy đường lối của Thiên Chúa hoàn toàn khác với tính toán của con người. Con người tin vào sức mạnh, Thiên Chúa chọn sự bé nhỏ. Con người dựa vào quyền lực, Thiên Chúa dựa vào tình yêu. Con người muốn thống trị, Thiên Chúa muốn cứu độ. Và lời tiên tri ấy của ngôn sứ Isaia đã được thực hiện trong bài Tin Mừng chúng ta vừa nghe. Thánh Luca không kể về một triều đình nguy nga, nhưng kể về một chuồng súc vật nghèo hèn. Không có tiếng nhạc của lễ đăng quang, nhưng chỉ có tiếng khóc đầu đời của một trẻ sơ sinh. Không có ngai vua bằng vàng ngọc, nhưng chỉ có một máng cỏ. Đấng mà ngôn sứ Isaia gọi là “Cố Vấn kỳ diệu, Thiên Chúa dũng mãnh, Người Cha muôn thuở, Thủ Lãnh hòa bình” lại xuất hiện trong hình hài yếu đuối của một em bé cần được mẹ bồng bế, cần được mẹ quấn tã, cần được mẹ chăm sóc từng giấc ngủ, từng bữa sữa. Chính nơi máng cỏ Bêlem ấy, Đức Maria trở thành Mẹ Đấng Cứu Thế.
Nếu Thiên Chúa muốn cứu độ con người bằng một trẻ thơ, thì Người cũng muốn trẻ thơ ấy có một người mẹ. Thiên Chúa cần Đức Maria không phải vì Thiên Chúa bất lực, nhưng Người muốn con đường cứu độ mang khuôn mặt của một gia đình, của tình mẫu tử, của sự cộng tác tự do giữa ân sủng và con người. Tiếng “Xin vâng” của Đức Maria trong ngày Truyền Tin đã mở ra cánh cửa cho Đấng Cứu Thế bước vào lịch sử nhân loại. Đó là lý do vì sao Hội Thánh gọi Mẹ là Mẹ Đấng Cứu Thế.
Kính thưa cộng đoàn,
Có lẽ không nơi nào tước hiệu Mẹ Đấng Cứu Thế được diễn tả sinh động và sâu sắc bằng Linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp mà chúng ta vẫn hằng tôn kính. Điều đầu tiên gây ấn tượng nơi linh ảnh không phải là vẻ đẹp của nghệ thuật Byzantine, cũng không phải màu sắc cổ kính, nhưng là cách mọi chi tiết đều quy hướng về Chúa Giêsu. Người họa sĩ dường như muốn nói rằng nếu ai dừng lại nơi Đức Maria mà không gặp Chúa Giêsu thì người ấy chưa hiểu linh ảnh này.
Chúng ta nhìn thấy Chúa Hài Đồng đang nép vào Đức Mẹ. Điều lạ là Chúa Giêsu không nhìn thẳng về phía trước nhưng quay người về phía Mẹ, hai bàn tay ôm chặt lấy bàn tay của Mẹ. Ánh mắt của Chúa hướng về các thiên thần đang mang những khí cụ khổ nạn: Thập giá, đinh, giáo, miếng bọt biển, cây sậy. Dường như ngay từ thuở bé thơ, Con Thiên Chúa đã biết con đường mình sẽ đi là con đường thập giá. Có một chi tiết rất nhỏ nhưng lại vô cùng cảm động: chiếc dép ở chân Chúa Giêsu bị tuột ra.
Các nhà thần học Đông phương từ nhiều thế kỷ nay đều coi đây là một chi tiết đầy ý nghĩa. Đó không chỉ là nét nghệ thuật, nhưng còn diễn tả phản ứng rất tự nhiên của một trẻ thơ. Khi bất ngờ nhìn thấy những dụng cụ báo trước cuộc khổ nạn, Chúa Giêsu như giật mình chạy đến với Mẹ, đến nỗi chiếc dép sắp bị tuột khỏi chân. Hình ảnh ấy khẳng định một chân lý căn bản của đức tin: Con Thiên Chúa đã thật sự làm người. Người không giả vờ mang lấy thân xác con người. Người cũng không giả vờ biết đau khổ. Người đã thực sự mang lấy tất cả sự mong manh của thân phận con người. Người biết mệt, biết đói, biết khóc, biết sợ hãi và cũng biết tìm nơi vòng tay của Mẹ sự chở che đầy yêu thương.
Nếu để ý, chúng ta sẽ thấy Mẹ không ôm chặt lấy Con như một người mẹ sợ mất con. Mẹ cũng không quay mặt nhìn Con. Trái lại, ánh mắt Mẹ hướng ra phía người đang cầu nguyện trước linh ảnh. Đó là một ánh mắt vừa bình an, vừa đượm nét ưu tư, vừa chan chứa tình thương. Dường như Mẹ đang nhìn vào từng người chúng ta, nhìn vào những nỗi đau, những gánh nặng, những lo âu của cuộc sống. Đồng thời, bàn tay của Mẹ lại không giữ lấy Chúa Giêsu cho riêng mình. Bàn tay ấy nâng đỡ Chúa Giêsu nhưng cũng giới thiệu Chúa Giêsu. Đó là cử chỉ rất quen thuộc trong nghệ thuật thánh: Đức Maria luôn chỉ cho thế giới thấy Chúa Giêsu. Mẹ như muốn nói với từng người: “Đừng dừng lại nơi Mẹ. Hãy đến với Con của Mẹ.”
Đó chính là điều mà Hội Thánh luôn xác tín suốt hơn hai ngàn năm qua. Lòng sùng kính Đức Maria đích thực không bao giờ làm giảm tình yêu dành cho Chúa Kitô, trái lại luôn đưa người tín hữu đến gần Chúa Kitô hơn. Càng yêu mến Đức Mẹ đúng nghĩa, người ta càng yêu mến Thánh Thể, yêu mến Lời Chúa, yêu mến Thập giá và yêu mến Hội Thánh. Thật đáng tiếc, đôi khi có người hiểu sai lòng đạo đức bình dân, tưởng rằng người Công giáo “đến với Mẹ nhiều hơn đến với Chúa”. Nhưng nếu đọc kỹ Tin Mừng, chúng ta sẽ thấy Đức Maria chưa bao giờ giữ ai lại cho mình. Trong tiệc cưới Cana, lời cuối cùng của Mẹ được các sách Tin Mừng ghi lại là: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo.” Mẹ không bảo: “Hãy nhìn vào tôi”, nhưng bảo: “Hãy làm theo Chúa Giêsu.” Đó cũng là thông điệp của toàn bộ linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp.
Kính thưa cộng đoàn,
Sống trong xã hội hôm nay, chúng ta cũng đang bước đi giữa nhiều bóng tối mà ngôn sứ Isaia đã nói đến. Có những bóng tối của chiến tranh, của bạo lực, của bất công. Có những bóng tối của chủ nghĩa hưởng thụ làm con người lãng quên Thiên Chúa. Có những bóng tối của sự vô cảm khiến người ta sống cạnh nhau mà không còn biết yêu thương nhau. Có những bóng tối len lỏi ngay trong gia đình, khi vợ chồng không còn đối thoại với nhau, khi cha mẹ không còn là người đầu tiên dạy con cầu nguyện, khi con cái lớn lên với điện thoại nhiều hơn với Tin Mừng. Lại có những bóng tối trong chính tâm hồn mỗi người: những thất vọng, những mặc cảm, những vết thương, những cám dỗ khiến đức tin dần nguội lạnh.
Trong những lúc như thế, linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp nhắc chúng ta rằng luôn có một con đường để trở về với ánh sáng. Đó là con đường nắm lấy bàn tay của Mẹ để Mẹ dẫn chúng ta đến với Chúa Giêsu. Có thể nói, Chúa Giêsu và chúng ta gặp nhau nơi bàn tay của Đức Maria. Chúng ta đến với Mẹ để Mẹ đưa chúng ta đến với Con của Mẹ; còn Chúa Giêsu cũng đã muốn đi qua Mẹ để đến với nhân loại. Đó là con đường Thiên Chúa đã chọn trong chương trình cứu độ, và Hội Thánh vẫn tiếp tục bước đi trên con đường ấy.
Vì thế, lòng yêu mến Đức Mẹ không thể chỉ dừng lại ở việc đọc vài kinh cầu, dâng vài lời khấn hay tham dự hành hương. Tất cả những việc đạo đức ấy chỉ có giá trị khi giúp chúng ta sống giống như Chúa Giêsu hơn. Nếu sau bao năm tôn kính Đức Mẹ mà chúng ta vẫn không biết tha thứ, vẫn cay nghiệt, vẫn gian dối, vẫn ích kỷ, thì có lẽ chúng ta mới chỉ đứng trước linh ảnh chứ chưa thực sự để cho Mẹ dẫn mình đến gặp Con của Mẹ.
Đức Maria là Mẹ Đấng Cứu Thế nên Mẹ cũng mong chúng ta trở thành những người cộng tác vào công trình cứu độ. Mỗi lời nói chân thật, mỗi hành động bác ái, mỗi sự hy sinh âm thầm, mỗi lần nhẫn nhịn trong gia đình, mỗi cố gắng trung thành với bổn phận đều là những cách thế để ánh sáng của Chúa Kitô tiếp tục chiếu tỏa trong thế giới hôm nay.
Ước gì mỗi lần cầu nguyện trước linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, chúng ta không chỉ xin Mẹ giải quyết những khó khăn trước mắt, nhưng còn xin Mẹ ban cho mình điều quý giá hơn cả, đó là: một đức tin vững vàng, một tình yêu nồng cháy dành cho Chúa Giêsu, một lòng can đảm đón nhận thập giá và một cuộc sống ngày càng nên giống Con của Mẹ.
Nguyện xin Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, Mẹ Đấng Cứu Thế, luôn cầm lấy tay chúng ta như Mẹ đã từng đón lấy Hài Nhi Giêsu năm xưa; để giữa những bóng tối của cuộc đời, chúng ta không bao giờ đánh mất niềm hy vọng, nhưng luôn bước đi trong ánh sáng của Chúa Kitô, Đấng là Cứu Chúa duy nhất của trần gian, hôm qua, hôm nay và mãi mãi. Amen.
Lm. Giuse ĐINH HỮU THOẠI, DCCT
DCCT Bãi Dâu, Vũng Tàu thứ hai 27.7.2026
—
